- You have no items in your shopping cart
- Subtotal: $0.00
CÁCH ĐỀ PHÒNG VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH
Bệnh là vấn đề quan trọng gây ra nhiều tổn thất lơn cho việc nuôi tôm, đặc biệt bệnh do khuẩn Protozoa, các loại vi khuẩn Bacteria và virus, do vậy người nuôi tôm phải biết quan sát tình trạng hoạt động thay đổi của tôm. Trong giai đoạn đầu, có thể quan sát từ các bộ phận sau:
- Vỏ thân: Tôm mới bệnh hay đang bệnh, vỏ thân tôm có màu sậm hay xám hơn bình thường, không bóng đẹp, có vết mòn, giòn hay có chất lạ đóng vẩy từng mảng bám vào vỏ hay toàn thân tôm.
- Đuôi: Khi tôm yếu, đuôi tôm rủ xuống, không xoè như tôm bình thường. Nếu bóp nhẹ ở góc đuôi tôm, đuôi sẽ xoè ra một chút.
- Ruột: Tôm mới bệnh sẽ ăn ít đi, khi bệnh nặng thì tôm bỏ ăn. Quan sát ruột tôm bệnh sẽ thấy rỗng hoặc không có thức ăn.
- Mang: Khi quan sát thấy màu mang tôm khác thường, màu mang đổi thành các màu như: màu vàng, màu cam, màu nâu, màu đỏ, màu đen, hơi giòn bẻ thối rữa ngoài ra có trạng thái phù nước.
- Chân bơi, chân bò và đuôi: cần quan sát xem có vết rách, xước mòn hoặc có mảng bẩn bám tại các bộ phận đó hay không.
- Gan và lách: có thể nhìn xuyên qua thân vỏ tôm hay mở phần vỏ đầu ra quan sát màu sắc và kích thước của gan và lách có khác thường hay không. Gan và lách của tôm bệnh sẽ teo nhỏ, có màu sậm hoặc xám hơn bình thường.
1. Bệnh mang đen:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Mang tôm có màu đen có thể nhìn qua vỏ được, tôm có hiện tượng yếu gặp tại mặt nước và ven hồ do bùn hay chất lắng bám vào mang, nguyên nhân bởi nền hồ và chất lượng nước không tốt.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Để phòng bệnh có thể điều trị bằng cách khống chế tình trạng nước và nền hồ, khống chế độ trong hay đục của nước ở mức 30-60 cm, cần thay nước thường xuyên, thả tôm với mật độ phù hợp với kích thước của hồ và quản lý tốt thức ăn. Nên dùng SUPER IODINE 9000 hoặc CIA 787 1-2 lít/10.000 m3 nước hoà với nước mang tạt khắp hồ vào buổi chiều và nên tăng lượng khoáng chất bằng GOOD SHELL, BIG CELL, WELL COME với tỷ lệ 3-5 gr/1kg thức ăn, cho ăn 2-3 bữa/ngày sẽ giúp cho tôm mau phục hồi sau bệnh. Sử dụng BEST MINERAL, MINERAL 787 10kg/10.000 m3.
2. Bệnh mang xạm nâu:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Mang tôm có màu nâu hay vàng, tôm có hiện tượng yếu hay gặp ở mặt nước, nguyên nhân do chất lắng hay Zoothamnium giống bệnh mang đen.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Phòng bệnh có thể thực hiện bằng cách khống chế tình trạng nước giống bệnh mang đen và cần tăng cường thay nước hơn nữa.
Trường hợp để trị bệnh nên dùng SUPER IODINE 9000 hoặc CIA 1 -2 lít/10.000 m3 nước, hoà với nước rồi tạt khắp hồ lúc buổi chiều. Nên tằng cường khoáng chất bằng GOOD SHELL, BIG CELL, WELL COME tỷ lệ 3-5 g/1kg thức ăn, cho ăn 2-3 bữa/ngày sẽ giúp cho tôm mau phục hồi sau bệnh giống như điều trị bệnh mang đen. Sử dụng BEST MINERAL, MINERAL 787 10kg/10.000 m3.
3. Bệnh lưng trắng:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Nguyên nhân do tôm ăn phải Spore của Protozoa và Protozoa đục thủng thành ruột đến trú ở bắp thịt quanh ruột, phía lưng tôm làm cho bắp thịt vùng đó chết đi, có biểu hiện màu đục trắng. Bắt đầu từ phần gốc của khúc đầu tiên và lan dần đến khúc đuôi làm cho suốt lưng tôm có màu trắng đục, tôm yếu, bơi chậm và thường thích bơi ở mép hồ khi tôm lột vỏ hay bi chết và bị con tôm khác ăn làm cho Spore truyền bệnh sang tôm khác.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Hiện chưa có cách điều trị hết bệnh ngoài việc phòng bệnh không để bệnh lan truyền sang tôm khác bằng cách thu hoạch tôm đem bán và dùng vôi trắng hay bột diệt khuẩn CHLORINE rắc khắp hồ, sau đó phơi hồ cho khô, xả nước vào cửa hồ nhiều lần trước khi thả tôm đợt mới vào nuôi.
Sử dụng COTRIM 7777, LIVETOL, COTRIM theo liều lượng hướng dẫn cho ăn liên tục 5-7 ngày.
Các bệnh do nhiễm khuẩn:
4. Bệnh chấm đen do nhiễm khuẩn:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Tôm có chấm đen từng nhóm trên vỏ, có trường hợp vào trong thân tôm, có thể có tại mang tôm. Khi tôm nhiễm bệnh thường hay yếu và chậm lớn, sau đó chết. Khuẩn xâm nhập bằng vết thương, phần lớn tôm nhiễm khuẩn sẽ chết. Trường hợp như vậy ta gặp ngày một ít đi.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Chưa có báo cáo kết quả về xử lý bằng hoá chất đạt hiệu quả nhưng có thể đề phòng bằng cách thả tôm với mật độ không dày quá, huỷ và xử lý tôm nhiễm bệnh nếu bắt gặp trong hồ và có cách khống chế tình trạng nước và nền hồ cho tốt.
Sử dụng khống SUPER AQUA, AQUA MILLER và cho ăn GOOD SELL, well come, BIO AQUA CID theo liều lượng hướng dẫn.
5. Bệnh chấm đen nguyên nhân do Bacteria:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Tôm có chấm đen trên thân vỏ, nếu quan sát kỹ sẽ thấy chấm đen nhỏ li ty ở dưới vỏ. Tôm bị bệnh biểu hiện yếu và chậm lớn nguyên nhân do Bacteria và cũng có thể do chất lượng nước xấu, nền hồ xấu, chất lượng thức ăn không tốt, cũng có thể do quá trình sử dụng kháng sinh và ảnh hưởng của thời tiết.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Đề phòng bệnh bằng cách cho thay nước để tôm lột, khống chế chất lượng nước và xử lý nền hồ cho tốt, cho tôm ăn thức ăn phù hợp. Trường hợp xử lý nên dùng SUPER IODINE 9000, CIA 787 với tỷ lệ 1-2lít/ha mực nước sâu 1 m, mang hoà với nước và tạt khắp hồ vào buổi chiều. Có thể tăng cường khoáng chất bằng LIVERTOL, GOOD SHELL, BIG CELL, WELL COME tỷ lệ 3-5 g/1 kg thức ăn, cho ăn 2-3 bữa để cho tôm mau phục hồi sau bệnh. Sử dụng BEST MINERAL, MINERAL 787 10kg/10.000 m3.
6. Bệnh đuôi cụt:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Đuôi tôm sẽ rủ và có viền màu đen, nguyên nhân do Bacteria tiêu huỷ vở, tôm có hiện tượng lột khác thường, do nền hồ không tốt nên Bacteria sẽ huỷ vỏ tôm ở phần đuôi dễ dàng.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Trường hợp tôm có hiện tượng đuôi cụt, số lượng không nhiều, khi tôm lột các triệu chứng sẽ hết. Đề phòng bằng cách khống chế nền hồ cho sạch, cho thức ăn đầy đủ, tăng cường oxy như vậy tôm sẽ lớn và lột bình thường. Quan trọng quản lý thức ăn và cách cho ăn lúc tôm lột và lúc tôm ăn ít đi. Nếu thức ăn dư thừa sẽ làm cho nước hồ bị ô nhiễm và sinh nhiễm bệnh ở đuôi. Ngoài ra, chú ý không nên thả tôm với mật độ dày. Trong trường hợp trị bệnh nên dùng SUPER IODINE 9000 1-2 lít/ha mực nước sâu 1 m, đem trộn với nước rồi tạt khắp hồ lúc buổi chiều. Nên tăng cường khoáng chất bằng GOOD SHELL, BIG CELL, WELL COME 3-5 g/1 kg thức ăn, cho ăn 2-3 bữa/ngày để giúp tôm mau phục hồi sau bệnh. Sử dụng BEST MINERAL, MINERAL 787 10kg/10.000 m3.
7. Bệnh phân trắng:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Bệnh phân trắng bắt gặp ở tôm từ 40-50 ngày tuổi trở lên, người nuôi quan sát thấy phân tôm trắng nổi trên mặt nước hay tại góc hồ phía cuối gió. Thường tình trạng bệnh của tôm ở tuổi này chưa nặng, có thể trị được. Nếu bệnh phát sinh lúc tôm được 80-90 ngày trở lên, tôm sẽ có triệu chứng rất nặng, ruột tôm có màu đục, tôm ăn ít đi, nếu không xử lý kịp thời thì số lượng tôm bị bệnh sẽ tăng nhanh. Đến thời điểm nào đó thấy tôm chết ở đáy hồ. Nguyên nhân chưa rõ ràng nhưng phỏng đoán tôm bị bệnh do nhiễm khuẩn Protozoa loại Gregrarin là nguyên nhân chính hãy xen kẽ sau này.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Cách đề phòng là xử lý môi trường xung quanh hồ cho tốt, khống chế và xử lý tảo đồng thời tăng cường kháng sinh hay Probiotic để khống chế lượng vi sinh gây bệnh trong ruột tôm giúp tôm khoẻ mạnh, có sức đề kháng bệnh cao. Trong giai đoạn đầu phát hiện bệnh có thể điều trị khỏi bằng thuốc kháng sinh cho tôm, trong nhóm thuốc Sunfatrimattofrim và sử dụng SUPER IODINE 9000, CIA 787 với tỷ lệ 1-2 lít/1ha với mực nước sâu 1 m. Đem hoà với nước rồi tạt khắp hồ vào lúc buổi chiều để phối hợp với việc diệt khuẩn trong nước. Sử dụng LIVERTOL, COTRIM MAX 3-5 g/1 kg thức ăn cho ăn liên tục trong 5 ngày.
8. Bệnh phát sáng:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Triệu chứng phát bệnh là lúc ban đêm nhìn thấy tôm phát sáng rõ rệt trong hồ. Nguyên nhân do nhiễm khuẩn Bacteria loại Vibrio Harveyi, nếu có thức ăn và sống trong môi trường phù hợp thì loại vi khuẩn này sẽ nhân số lượng lên rất nhanh và nhiều làm tôm chết rất mau.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Phòng bệnh: quản lý cách cho tôm ăn với tỷ lệ phù hợp, không để rơi vãi nhiều vì thức ăn dư thừa sẽ làm thức ăn cho Bacteria ở trong nước. Bên cạnh đó không thả tôm với mật độ quá dày vì chất thải của tôm nhiều là điều kiện để Bacteria phát triển. Đồng thời có cách xử lý nước phù hợp giảm tỷ lệ Vibrio phát sáng.
Trị bệnh: Nên dùng SUPER IODINE 9000, CIA 787 tỷ lệ 1-2 lít/ha mực nước sâu 1m, hoà với nước đem tạt khắp hồ vào lúc ban đêm hay buổi chiều để diệt khuẩn Vibrio phát sáng trong hồ. Sau đó dùng vi sinh BZT USA, HI USA tỷ lệ 150g/ha để giúp giảm lượng hữu cơ trong hồ và giảm lượng khuẩn Vibrio phát sáng trong hồ.
9. Bệnh đen:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Bắp thịt tôm cứng có sợi đen giống rễ cây đâm vào bắp thịt. Tôm bị bệnh sẽ bị loại ra lúc sản xuất để bán được giá. Bệnh sinh ra do khuẩn Bacteria Vibrio Valnificus.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Phòng bệnh: bệnh loại này hay phát sinh ở hồ nuôi tôm có độ mặn thấp, nuôi tôm ở hồ cố độ mặn cao sẽ phòng được loại bệnh này.
Trị bệnh: bệnh phát sinh tại bắp thịt tôm nên không có cách điều trị. Tuy nhiên sử dụng SUPER IODINE 9000, CIA 787 1-2 lít/ha mực nước sâu 1 m, hoà với nước đem tạt khắp hồ vào buổi chiều và tăng cường khoáng chất bằng GOOD SHELL, BIG CELL, WELL COME tỷ lệ 3-5 g/1 kg thức ăn, cho ăn 2-3 bữa/ngày sẽ giảm được tỷ lệ tôm mắc bệnh. Sử dụng Best Mineral hoặc Mineral 787 10 kg/10.000 m3 nước.
10. Bệnh chết yểu:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Thường xuất hiện ở hồ nuôi tôm từ 1 đến 2 tháng tuổi. Tôm có triệu chứng bơi trên mặt ao, thân có màu sẫm hơn bình thường. Tỷ lệ chết cao, đột ngột. Nguyên nhân do chuẩn bị hồ chưa được kỹ. Đối với những ao nuôi được 2-3 năm thì sau khi thả tôm được 1-2 tháng, sự phân huỷ chất thải dưới đáy ao tạo ra khí độc và các chất độc khác ngấm lên làm tôm bị stress, tôm nhiễm bệnh. Khi đem phân tích sẽ thấy vi khuẩn bacteria có số lượng nhiều đặc biệt ở gan và lá lách.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Phòng bênh: Gây màu nước tốt trước khi thả tôm là một trong những cách phòng bệnh rất tốt. Trong suốt quá trình nuôi nên quản lý màu nước cho tốt, không để các loại tảo độc phát triển. Nên có những biện pháp làm sạch đáy ao loại bỏ hết bùn dơ trong quá trình cải tạo ao.
Trị bệnh: Kịp thời xử lý chất lượng nước, đất trong ao. Có thể sử dụng kháng sinh trộn vào thức ăn, cách này đạt hiệu quả ở một số vùng. Một số vùng ven biển điều trị không đạt hiệu quả do phần lớn thuốc kháng sinh đã nhờn thuốc, kết hợp với nguồn nước bị ô nhiễm không thể thay nước được nếu không có ao lắng.
Bệnh do Virus
1. Bệnh virus đốm trắng: MBV
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Tôm nhiễm MBV chỉ có thể phân tích thông qua kính hiển vi. Triệu chứng và trạng thái bên ngoài không rõ ràng, nhưng virus loại này làm cho tôm yếu dễ bị mắc các bệnh khác, làm tỉ lệ chết của tôm tăng lên
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Phòng bệnh bằng cách chọn tôm giống không bị nhiễm MBV nhờ kiểm tra bằng FCR. Nên mua giống từ nơi có uy tín. Thường xuyên quản lý chất lượng nước trong hồ nuôi.
2. Bệnh đầu vàng YHV (Yellow Head Virus)
- Triệu chứng và nguyên nhân
Bênh đầu vàng thường gặp ở tôm 40-100 ngày tuổi. Biểu hiện ban ngày bắt gặp như tôm ăn nhiều hơn bình thường, và lớn rất nhanh. Sau 1 tuần tôm giảm ăn và ngừng ăn. Sau đó tôm nổi lên mặt ao, đưa tôm đi xét nghiệm thấy đầu và mang tôm bị vàng đến vàng sạm thấy rất rõ. Ngày hôm sau thấy tôm lên mặt ao nhiều hơn đến ngày thứ 3 tôm bị bệnh chết rất nhanh. Nguyên nhân do tôm bị nhiễm virus nên gọi là bệnh virus đầu vàng YHV.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Hiện tại chưa có thuốc kháng sinh để trị bệnh do virus đầu vàng gây lên, do vậy phòng bệnh là chủ yếu. Nếu tôm đã bán được thì tốt nhất nên bắt bán nhằm hạn chế thiệt hại, nếu tôm còn nhỏ chưa thu hoạch được thì nên xử lý hết tôm bệnh, không cho bệnh lây lan sang ao chưa bệnh. Không nên xả nước ở ao bị bệnh sang các ao khác mà nên xử lý nước bằng vôi canxi hydroxyt) theo tỷ lệ 8-16 kg/ hecta, mực nuớc sâu 1 m để không cho bệnh phát tán.
Đối với những vùng hay xảy ra bệnh tật nên có hồ lắng để xử lý nước trước khi cho nước vào ao nuôi tôm. Mật độ thả tôm không quá 60.000-80.000 con/hecta nhằm hạn chế dịch bệnh hoặc dich bệnh xảy ra sẽ dễ xử lý hơn. Tăng cường công tác quản lý chất lượng nước trong ao nuôi tôm.
3. Bệnh thân đỏ đốm trắng:
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Bệnh do virus SEBV (Systemic Ectodermat Baculo Virus). Triệu chứng hay gặp tôm bơi gần bờ, tôm vẫn ăn bình thường, tôm có hiện tượng thân đỏ, vỏ mềm đặc biệt phần đầu và phần lưng tôm có màu đỏ trước các bộ phận khác. Sau 3-4 ngày thấy tôm vào vó có hiện tượng đỏ nhiều và số lượng tăng lên. Ngoài ra còn có thể quan sát thấy những chấm trắng nhỏ ở mặt trong của vỏ ở phần đầu, tôm ăn ít đi, sau 5-7 ngày tỉ lệ chết tăng lên rất nhanh.
Bệnh thân đỏ đốm trắng phát sinh nhiều vào mùa đông do chệnh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn. Riêng trong ao có nhiều tảo khi tảo tàn làm tôm bị stress dễ nhiễm bệnh do vi khuẩn, virus.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Để phòng bệnh khi thả tôm không nên thả với mật độ cao, mật độ thả 60.000 con/hecta. Nước lấy từ ao hồ nên diệt khuẩn bằng chlorine hay formaline. Nếu sử dụng chlorine, nên treo túi ở chỗ nước ra vào thường xuyên, hạn chế hiện tượng tảo tàn đột ngột. Nên giảm lượng thức ăn xuống 20-30% cùng với củng cố chất lượng nước, lấy vôi 2-5 kg/ha tạt khắp hồ, sau đó lấy Chlorine 0,5-1 kg/ha tạt khắp hồ nước trước lúc ăn 1 giờ. Cho tôm ăn mỗi bữa hay cách bữa ngày trong 3 ngày liền và nên mở máy đánh nước thường xuyên.
4. Bệnh Taura (Syndrom virus)
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Nguyên nhân gây bệnh là: Picono Virus, thường gặp ở tôm 25-35 ngày tuổi, có trọng lượng 0,05-0,5g/con, bắt gặp bệnh này đầu tiên ở Aquavado làm cho công tác nuôi tôm tổn thất nặng. Bệnh này thường xuất hiện ở tôm thẻ chân trắng.
Triệu chứng: tôm kém ăn, bơi giật cục, bắp thịt tôm có màu đục, vỏ mỏng, nhìn thấy chấm đỏ lờ mờ trong phần thịt tôm, sau khi tôm hết bệnh thấy xuất hiện những chấm đen trong phần thịt tôm.
Bệnh này lây lan qua nguôn nước, những con tôm bị bệnh chết, làm phát tán virus trong nguồn nước lây nhiễm đến những con tôm khoẻ mạnh. Những con tôm bị bệnh sau khi khỏi bệnh thì tác nhân gây bệnh vẫn còn cư trú trong cở thể tôm như ở hạch bạch cầu (lymphoid) không thể hiện triệu chứng.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Phòng bệnh: Bệnh taura là bệnh do virus gây ra nên chưa có thuốc trị bệnh mà phòng bệnh là chính. Cần áp dụng những phương pháp phòng bệnh ngay từ lúc chọn con giống có chất lượng tốt, nên kiểm tra kỹ con giống trước khi mua bằng những phương pháp hiện đại. Quản lý tốt chất lượng nước ao nuôi tôm.
Trị bệnh: Khi thấy tôm trong ao có hiện tượng nhiễm bệnh taura tuyệt đối không được thay nước vì sẽ làm bệnh phát tán đi nơi khác nên sử dụng SUPER IODINE 9000, CIA 787 với tỷ lệ 1-2 lít/ hecta, mực nước sâu 1 m, hoà tan với nước tạt khắp hồ vào buổi chiều, nhằm diệt khuẩn và diệt virus, kết hợp với việc nhặt hết tôm chết loại bỏ khỏi ao nhằm hạn chế lây lan mầm bệnh. Trong giai đoạn này nên tăng cường sử dụng chất khoáng bằng việc sử dụng sản phẩm GOOD SHELL, BIG CELL, WELL COME tỷ lệ 3-5 g/kg thức ăn, cho 2-3 bữa/ngày. Sử dụng kết hợp với BEST MINERAL tỷ lệ 10kg/ 10.000 M2, rắc hồ liên tục trong 7 ngày. Bệnh taura thường thấy xuất hiện khi nuôi tôm ở những nơi có độ mặn tương đối cao do đó nuôi tôm thẻ chân trắng ở những nơi có độ mặn thấp hoặc nuôi thuỷ vực nước ngọt sẽ phòng bệnh không phát tán đi xa.
5.Bệnh ở hạch bạch huyết ngoài da và bộ phận tạo hồng cầu sẽ chết (Infectiuos hypodermab and Hemato poicctic Necrosis Virus IHHNV)
- Triệu chứng và nguyên nhân:
Triệu chứng của bệnh: thường bắt gặp bệnh ở những con tôm 1-5 gram, bênh phát tán lần đầu tiên ở Hawai và Mexico năm 2523-2524 (lịch Thái Lan). Tôm có biểu hiện chậm lớn, chết với tỷ lệ rất cao 85-90%. Khi quan sát tôm bị bệnh thấy lớp thịt dưới da bị chết riêng ở bộ phận tạo hồng cầu. Con đường lây lan của bệnh giống với bệnh taura, ngoài ra có thể lây qua trứng.
- Phòng bệnh và trị bệnh:
Hiện tại chưa có báo cáo về tổn thất do bệnh này gây ra. Tuy nhiên hiện tại chưa có thuốc chữa trị bệnh này mà chủ yếu là công tác phòng bệnh là chính. Để phòng bệnh cần tiến hành từ bước chọn con giống khoẻ mạnh, quản lý chất lượng nước trong ao nuôi tôm tốt kích thích tôm phát riển có khả năng chống chịu bệnh tốt.
Nguồn: thaimy.com.vn
